«Դասական ուղղագրություն»: Խմբագրումների տարբերություն

improve.am-ից
(frSGmxraEtuiNxOQ)
Տող 1. Տող 1.
Leiarnng a ton from these neat articles.
+
Երբ վերանայվում են անցյալի սխալները, երբ անհամեմատ լայն կապեր են
 +
ստեղծվում Սփյուռքի հետ, երբ ավելի է ընդլայնվում խոսքի ու մամուլի
 +
ազատությունը, Հայաստանում այսպես թե այնպես դարձյալ
 +
շրջանառության մեջ է մտնում նաև դասական ուղղագրությունը:
 +
ԵՎ մեր նպատակն է վերացնել դասական և սովետական հայ ուղղագրությունների միջև գոյություն ունեցող անջրպետը։
 +
 
 +
===Scripts===
 +
[http://improve.am/index.php?title=MediaWiki:Common.js Converter]
 +
 
 +
[http://improve.am/index.php?title=MediaWiki:Testbench.js Test Bench]
 +
 
 +
==Links==
 +
[http://improve.am/index.php?title=%D5%93%D5%B8%D6%80%D5%B1%D5%B6%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B61 Փորձարկման էջ]
 +
 
 +
=== www.arak29.am փոխարկիչի օգնությամբ ստացված տեստեր ===
 +
 
 +
[[Տեստ1]] (hy.wikipedia.org 2990 բառ )
 +
 
 +
[[Տեստ2]] (Ա - Ե (2722 բառ))
 +
 
 +
[[Տեստ3]] (Զ - Կ (2324 բառ))
 +
 
 +
[[Տեստ4]] (Հ - Ո (2452 բառ))
 +
 
 +
[[Տեստ5]] (Չ - Ֆ (2540 բառ))
 +
 
 +
 
 +
 
 +
===Ուղղագրութեան կանոններ===
 +
 
 +
 
 +
==ւ - ի եւ վ - ի գրութիւնը==
 +
 
 +
Բառասկզբում ւ երբեք չի գրւում: Բառամիջում եւ բառավերջում ա, ե, ի ձայնաւորներից յետոյ վ լսուելիս գրւում է ւ, ինչպէս՝
 +
 
 +
 
 +
ավան-աւան
 +
 
 +
անձրև-անձրեւ
 +
 
 +
ավարտ-աւարտ
 +
 +
բարև-բարեւ
 +
 
 +
ավել-աւել
 +
 
 +
բևեռ-բեւեռ
 +
 
 +
ավետել-աւետել
 +
 
 +
ավետարան-աւետարան
 +
 
 +
Երևան-Երեւան
 +
 
 +
բավական-բաւական
 +
 
 +
Սևան-Սեւան
 +
 
 +
բավարար-բաւարար
 +
 
 +
գավաթ-գաւաթ
 +
 
 +
նաև-նաեւ
 +
 
 +
գրավել-գրաւել
 +
 
 +
կարևոր-կարեւոր
 +
 
 +
գավիթ-գաւիթ
 +
 
 +
հևալ-հեւալ
 +
 
 +
խավար-խաւար
 +
 
 +
ձև-ձեւ
 +
 
 +
սարկավագ-սարկաւագ
 +
 
 +
տերև-տերեւ
 +
 
 +
շոգենավ-շոգենաւ
 +
 
 +
արծիվ-արծիւ
 +
 
 +
անթիվ-անթիւ
 +
 
 +
==իւ - յու ի գրութիւնը==
 +
 
 +
ուղղագրութեան յու երեք տառի փոխարէն ըստ դասական ուղղագրութեան գրւում է իւ երկու տառը,
 +
 
 +
 
 +
արյուն-արիւն
 +
 
 +
բարություն-բարութիւն
 +
 
 +
սյուն-սիւն
 +
 
 +
ալյուր-ալիւր
 +
 
 +
հնչյուն-հնչիւն
 +
 
 +
յուղ-իւղ
 +
 
 +
հյուր-հիւր
 +
 
 +
յուրաքանչյուր-իւրաքանչիւր
 +
 
 +
կայուն-կայուն
 +
 
 +
երեխայություն-երեխայութիւն
 +
 
 +
==Ու - ն  վ - ի արժեքով==
 +
 
 +
Բառերի մէջ ա, ե, է, ի, ո ձայնաւորներից առաջ, բաղաձայնից եւ յ կիսաձայնից յետոյ վ լսուելիս դասական ուղղագրութեամբ ւ կամ վ չի գրւում, այլ նրանց արժէքով գրւում է ու
 +
 
 +
 
 +
հարված-հարուած
 +
 
 +
հարություն-յարութիւն
 +
 
 +
ջարդվածք-ջարդուածք
 +
 
 +
շվար-շուար
 +
 
 +
կալվածք-կալուածք
 +
 
 +
թվաբանություն-թուաբանութիւն
 +
 
 +
պատվական-պատուական
 +
 
 +
նվեր-նուեր
 +
 
 +
հալվել-հալուել
 +
 
 +
Զվարթ-Զուարթ
 +
 
 +
հազվադեպ-հազուադէպ
 +
 
 +
լեզվաբան-լեզուաբան
 +
 
 +
ձվաձև-ձուաձեւ
 +
 
 +
==Է տառի գրութիւնը==
 +
 
 +
Դասական ուղղագրութեամբ բառավերջում է լսուելիս միշտ է է գրւում
 +
 
 +
 
 +
ափսե-ափսէ
 +
 
 +
բազե-բազէ
 +
 
 +
մարգարե-մարգարէ
 +
 
 +
Վահե-Վահէ
 +
 
 +
մանրէ-մանրէ
 +
 
 +
 
 +
 
 +
Բառերի մէջ է լսւում եւ է գրւում է գլխաւորապէս այն դէպքերում, երբ այդ է - ն
 +
կարող է հնչիւնափոխուել ու դառնալ ի,
 +
 
 +
 
 +
գեր-գէր
 +
 
 +
դեմք-դէմք
 +
 
 +
զենք-զէնք
 +
 
 +
վեպ-վէպ
 +
 
 +
հավետ-յաւէտ
 +
 
 +
 
 +
 
 +
կան բառեր էլ, որոնց մէջ գրւում է է, բայց այդ է - ն չի հնչիւնափոխւում,
 +
 
 +
 
 +
աղվես-աղուէս
 +
 
 +
անշեջ-անշէջ
 +
 
 +
գմբեթ-գմբէթ
 +
 
 +
արժեք-արժէք
 +
 
 +
մեկ-մէկ
 +
 
 +
թեպետ-թէպէտ
 +
 
 +
լեգեոն-լեգէոն
 +
 
 +
կուզեկուզ-կուզէկուզ
 +
 
 +
պարտեզ-պարտէզ
 +
 
 +
կրկես-կրկէս
 +
 
 +
տեր-տէր
 +
 
 +
տնօրեն-տնօրէն
 +
 
 +
օրենք-օրէնք
 +
 
 +
ամենայն-ամէնայն
 +
 
 +
ամենամեծ-ամէնամեծ
 +
 
 +
չինարեն-չինարէն
 +
 
 +
գետ-գէտ
 +
 
 +
ոսկեղեն-ոսկեղէն
 +
 
 +
էջ-էջ
 +
 
 +
էշ-էշ
 +
 
 +
մեջ-մէջ
 +
 
 +
հանդես-հանդէս
 +
 
 +
սեր-սէր
 +
 
 +
վերք-վէրք
 +
 
 +
գրել-գրել
 +
 
 +
Արմեն-Արմէն
 +
 
 +
Աբել-Աբէլ
 +
 
 +
==ոյ - ի գրութիւնը==
 +
 
 +
ույ երեք տառով արտայայտուած հնչիւնը դասական ուղղագրութեամբ գրւում է ոյ երկու տառով
 +
 
 +
 
 +
լույս-լոյս
 +
 
 +
բույս-բոյս
 +
 
 +
զույգ-զոյգ
 +
 
 +
կույս-կոյս
 +
 
 +
նույն-նոյն
 +
 
 +
մորաքույր-մօրաքոյր
 +
 
 +
==եա - ի գրութիւնը==
 +
 
 +
յա տառազոյգի փոխարէն դասական ուղագրութիւնն ունի եա տառազոյգը(սակայն ա - ից եւ ո - ից յետոյ աւելանում է - յեա)
 +
 
 +
 
 +
 
 +
Թումանյան-Թումանեան
 +
 
 +
երկարամյա-երկարամեայ
 +
 
 +
ալպյան-ալպեան
 +
 
 +
առավոտյան-առաւօտեան
 +
 
 +
Հայաստան-Հայաստան
 +
 
 +
հայացք-հայեացք
 +
 
 +
Գայանե-Գայեանէ
 +
 
 +
դայակ-դայեակ
 +
 
 +
 
 +
 
 +
==հ թէ յ==
 +
 
 +
Բառասկզբում յ գրվող բառերը ավելի քիչ են քան հ գրվողները, տարբերակելու հատուկ օրենքներ չկան։ Կարելի է հիշել, որ եթե գրական լեզուի բառասկզբի հ հնչիւնը բարբառներում (Վանի, Խոյի,Բայազէտի) հնչում է խ, գրական լեզւում գրւում է հ - ով, ինչպէս՝ հաց - խաց, հայ - խայ, հա - խա եւ այլն:
 +
 
 +
 
 +
հագենալ-յագենալ
 +
 
 +
հաղթել-յաղթել
 +
 
 +
համառ-յամառ
 +
 
 +
հիշել-յիշել
 +
 
 +
հիշատակ-յիշատակ
 +
 
 +
հղի-յղի
 +
 
 +
հոբելյան-յոբելեան
 +
 
 +
հոգնակի-յոգնակի
 +
 
 +
հորինել-յօրինել
 +
 
 +
հույզ-յոյզ
 +
 
 +
հույժ-յոյժ
 +
 
 +
հանկարծ-յանկարծ
 +
 
 +
հաջորդ-յաջորդ
 +
 
 +
հունիս-յունիս
 +
 
 +
հետո-յետոյ
 +
 
 +
հարմար-յարմար
 +
 
 +
անհարմար-անյարմար
 +
 
 +
բարոյական-բարոյական
 +
 
 +
==Բառավերջում յ==
 +
 
 +
Դասական ուղղագրութեամբ բառավերջում ա - ից եւ ո - ից յետոյ դրւում է
 +
չարտասանուող յ
 +
 
 +
 
 +
երեխա-երեխայ
 +
 
 +
արքա-արքայ
 +
 
 +
անխնա-անխնայ
 +
 
 +
երեկո-երեկոյ
 +
 
 +
մեծարգո-մեծարգոյ
 +
 
 +
սա-սա
 +
 
 +
դրա-դրա
 +
 
 +
աղա-աղա
 +
 
 +
հայ-հայ
 +
 
 +
բայ-բայ
 +
 
 +
Նոյ-Նոյ
 +
 
 +
խոյ-խոյ
 +
 
 +
քո-քո
 +
 
 +
ներքո-ներքոյ
 +
 
 +
կա-կայ
 +
 
 +
չկա-չկայ
 +
 
 +
 
 +
 
 +
==Բառամիջում օ==
 +
 
 +
բառամիջի օ - ն պէտք է ուղղակի յիշել
 +
 
 +
 
 +
ակոս-ակօս
 +
 
 +
աղոթք-աղօթք
 +
 
 +
ամոթ-ամօթ
 +
 
 +
կրոն-կրօն
 +
 
 +
կոշիկ-կօշիկ
 +
 
 +
արտոնյալ-արտօնեալ
 +
 
 +
անոթի-անօթի
 +
 
 +
գոտի-գօտի
 +
 
 +
դրոշ-դրօշ
 +
 
 +
զորեղ-զօրեղ
 +
 
 +
օրոր-օրօր
 +
 
 +
երգեհոն-երգեհոն
 +
 
 +
 
 +
 
 +
== Այլ տեստեր՝ ընկերների կողմից ==
 +
 
 +
սերնդի-սերնդի
 +
 
 +
սերունդ-սերունդ
 +
 
 +
հերթական-հերթական
 +
 
 +
ղեկավար-ղեկավար
 +
 
 +
շատերի-շատերի
 +
 
 +
պատեր-պատեր
 +
 
 +
կնվիրվեն-կնուիրուեն
 +
 
 +
ավանդական-աւանդական
 +
 
 +
օրացույց-օրացոյց

10:40, 1 Մարտի 2013-ի տարբերակ

Երբ վերանայվում են անցյալի սխալները, երբ անհամեմատ լայն կապեր են ստեղծվում Սփյուռքի հետ, երբ ավելի է ընդլայնվում խոսքի ու մամուլի ազատությունը, Հայաստանում այսպես թե այնպես դարձյալ շրջանառության մեջ է մտնում նաև դասական ուղղագրությունը: ԵՎ մեր նպատակն է վերացնել դասական և սովետական հայ ուղղագրությունների միջև գոյություն ունեցող անջրպետը։

Scripts

Converter

Test Bench

Links

Փորձարկման էջ

www.arak29.am փոխարկիչի օգնությամբ ստացված տեստեր

Տեստ1 (hy.wikipedia.org 2990 բառ )

Տեստ2 (Ա - Ե (2722 բառ))

Տեստ3 (Զ - Կ (2324 բառ))

Տեստ4 (Հ - Ո (2452 բառ))

Տեստ5 (Չ - Ֆ (2540 բառ))


Ուղղագրութեան կանոններ

ւ - ի եւ վ - ի գրութիւնը

Բառասկզբում ւ երբեք չի գրւում: Բառամիջում եւ բառավերջում ա, ե, ի ձայնաւորներից յետոյ վ լսուելիս գրւում է ւ, ինչպէս՝


ավան-աւան

անձրև-անձրեւ

ավարտ-աւարտ

բարև-բարեւ

ավել-աւել

բևեռ-բեւեռ

ավետել-աւետել

ավետարան-աւետարան

Երևան-Երեւան

բավական-բաւական

Սևան-Սեւան

բավարար-բաւարար

գավաթ-գաւաթ

նաև-նաեւ

գրավել-գրաւել

կարևոր-կարեւոր

գավիթ-գաւիթ

հևալ-հեւալ

խավար-խաւար

ձև-ձեւ

սարկավագ-սարկաւագ

տերև-տերեւ

շոգենավ-շոգենաւ

արծիվ-արծիւ

անթիվ-անթիւ

իւ - յու ի գրութիւնը

ուղղագրութեան յու երեք տառի փոխարէն ըստ դասական ուղղագրութեան գրւում է իւ երկու տառը,


արյուն-արիւն

բարություն-բարութիւն

սյուն-սիւն

ալյուր-ալիւր

հնչյուն-հնչիւն

յուղ-իւղ

հյուր-հիւր

յուրաքանչյուր-իւրաքանչիւր

կայուն-կայուն

երեխայություն-երեխայութիւն

Ու - ն վ - ի արժեքով

Բառերի մէջ ա, ե, է, ի, ո ձայնաւորներից առաջ, բաղաձայնից եւ յ կիսաձայնից յետոյ վ լսուելիս դասական ուղղագրութեամբ ւ կամ վ չի գրւում, այլ նրանց արժէքով գրւում է ու


հարված-հարուած

հարություն-յարութիւն

ջարդվածք-ջարդուածք

շվար-շուար

կալվածք-կալուածք

թվաբանություն-թուաբանութիւն

պատվական-պատուական

նվեր-նուեր

հալվել-հալուել

Զվարթ-Զուարթ

հազվադեպ-հազուադէպ

լեզվաբան-լեզուաբան

ձվաձև-ձուաձեւ

Է տառի գրութիւնը

Դասական ուղղագրութեամբ բառավերջում է լսուելիս միշտ է է գրւում


ափսե-ափսէ

բազե-բազէ

մարգարե-մարգարէ

Վահե-Վահէ

մանրէ-մանրէ


Բառերի մէջ է լսւում եւ է գրւում է գլխաւորապէս այն դէպքերում, երբ այդ է - ն կարող է հնչիւնափոխուել ու դառնալ ի,


գեր-գէր

դեմք-դէմք

զենք-զէնք

վեպ-վէպ

հավետ-յաւէտ


կան բառեր էլ, որոնց մէջ գրւում է է, բայց այդ է - ն չի հնչիւնափոխւում,


աղվես-աղուէս

անշեջ-անշէջ

գմբեթ-գմբէթ

արժեք-արժէք

մեկ-մէկ

թեպետ-թէպէտ

լեգեոն-լեգէոն

կուզեկուզ-կուզէկուզ

պարտեզ-պարտէզ

կրկես-կրկէս

տեր-տէր

տնօրեն-տնօրէն

օրենք-օրէնք

ամենայն-ամէնայն

ամենամեծ-ամէնամեծ

չինարեն-չինարէն

գետ-գէտ

ոսկեղեն-ոսկեղէն

էջ-էջ

էշ-էշ

մեջ-մէջ

հանդես-հանդէս

սեր-սէր

վերք-վէրք

գրել-գրել

Արմեն-Արմէն

Աբել-Աբէլ

ոյ - ի գրութիւնը

ույ երեք տառով արտայայտուած հնչիւնը դասական ուղղագրութեամբ գրւում է ոյ երկու տառով


լույս-լոյս

բույս-բոյս

զույգ-զոյգ

կույս-կոյս

նույն-նոյն

մորաքույր-մօրաքոյր

եա - ի գրութիւնը

յա տառազոյգի փոխարէն դասական ուղագրութիւնն ունի եա տառազոյգը(սակայն ա - ից եւ ո - ից յետոյ աւելանում է - յեա)


Թումանյան-Թումանեան

երկարամյա-երկարամեայ

ալպյան-ալպեան

առավոտյան-առաւօտեան

Հայաստան-Հայաստան

հայացք-հայեացք

Գայանե-Գայեանէ

դայակ-դայեակ


հ թէ յ

Բառասկզբում յ գրվող բառերը ավելի քիչ են քան հ գրվողները, տարբերակելու հատուկ օրենքներ չկան։ Կարելի է հիշել, որ եթե գրական լեզուի բառասկզբի հ հնչիւնը բարբառներում (Վանի, Խոյի,Բայազէտի) հնչում է խ, գրական լեզւում գրւում է հ - ով, ինչպէս՝ հաց - խաց, հայ - խայ, հա - խա եւ այլն:


հագենալ-յագենալ

հաղթել-յաղթել

համառ-յամառ

հիշել-յիշել

հիշատակ-յիշատակ

հղի-յղի

հոբելյան-յոբելեան

հոգնակի-յոգնակի

հորինել-յօրինել

հույզ-յոյզ

հույժ-յոյժ

հանկարծ-յանկարծ

հաջորդ-յաջորդ

հունիս-յունիս

հետո-յետոյ

հարմար-յարմար

անհարմար-անյարմար

բարոյական-բարոյական

Բառավերջում յ

Դասական ուղղագրութեամբ բառավերջում ա - ից եւ ո - ից յետոյ դրւում է չարտասանուող յ


երեխա-երեխայ

արքա-արքայ

անխնա-անխնայ

երեկո-երեկոյ

մեծարգո-մեծարգոյ

սա-սա

դրա-դրա

աղա-աղա

հայ-հայ

բայ-բայ

Նոյ-Նոյ

խոյ-խոյ

քո-քո

ներքո-ներքոյ

կա-կայ

չկա-չկայ


Բառամիջում օ

բառամիջի օ - ն պէտք է ուղղակի յիշել


ակոս-ակօս

աղոթք-աղօթք

ամոթ-ամօթ

կրոն-կրօն

կոշիկ-կօշիկ

արտոնյալ-արտօնեալ

անոթի-անօթի

գոտի-գօտի

դրոշ-դրօշ

զորեղ-զօրեղ

օրոր-օրօր

երգեհոն-երգեհոն


Այլ տեստեր՝ ընկերների կողմից

սերնդի-սերնդի

սերունդ-սերունդ

հերթական-հերթական

ղեկավար-ղեկավար

շատերի-շատերի

պատեր-պատեր

կնվիրվեն-կնուիրուեն

ավանդական-աւանդական

օրացույց-օրացոյց